Sự phát triển của nam và nữ qua từng giai đoạn dậy thì

Dựa theo những nghiên cứu đầu tiên về các giai đoạn dậy thì của Giáo sư James M. Tanner, những thay đổi của trẻ em trong giai đoạn dậy thì hiện nay có thể được gọi là giai đoạn Tanner hoặc xếp hạng trưởng thành về giới tính. Bảng xếp hạng này như một hướng dẫn chung để phát triển thể chất, mặc dù mỗi người có một thời gian biểu dậy thì khác nhau.

Đọc tiếp bài viết dưới đây của Caolonkhoemanh để tìm hiểu về các giai đoạn Tanner và nắm bắt được khoảng thời gian cho từng thay đổi của con trong giai đoạn dậy thì bố mẹ nhé

Những thay đổi cơ thể trong từng giai đoạn dậy thì

Giai đoạn Tanner 1

Giai đoạn Tanner 1 mô tả ngoại hình của con trước khi xuất hiện sự thay đổi thể chất tuổi dậy thì. Vào cuối giai đoạn này, não bộ mới bắt đầu gửi tín hiệu đến cơ thể để chuẩn bị cho những thay đổi. Không có bất kỳ thay đổi thể chất nào quan trọng của cả 2 giới trong giai đoạn Tanner 1.

Phải đến cuối giai đoạn này, các tín hiệu dậy thì đầu tiên mới bắt đầu xuất hiện. Khi đó, vùng dưới đồi bắt đầu tiết ra hormone giải phóng gonadotropin (GnRH), nội tiết tố này di chuyển đến tuyến yên tạo ra các hormone kiểm soát các tuyến khác trong cơ thể. Đồng thời, tuyến yên cũng sẽ tạo ra 2 loại hormone khác là hormone tạo hoàng thể (LH) và hormone kích thích nang trứng (FSH).

Theo nghiên cứu, các tín hiệu này sẽ có ở bé trai sau sinh nhật 9 hoặc 10 tuổi và sau sinh nhật 8 tuổi ở bé gái.

su-phat-trien-cua-nam-nu-trong-tuoi-day-thi

Giai đoạn Tanner 2

Giai đoạn Tanner 2 đánh dấu những thay đổi phát triển thể chất đầu tiên. Khi này, các hormone bắt đầu gửi tín hiệu đi khắp cơ thể.

Nữ giới

Tuổi dậy thì ở nữ thường bắt đầu từ 9 – 11 tuổi với dấu hiệu nhận biết đầu tiên là sự hình thành núm vú (hay còn gọi là “nụ”). Vú có thể phát triển theo kích thước và tốc độ khác nhau, theo đó một bên vú có thể lớn hơn so với bên còn lại. Vùng sẫm màu xung quanh núm vú sẽ nở ra, đôi khi ngứa râm ran ở vùng ngực. Cùng lúc này, tử cung cũng bắt đầu tăng kích thước và xuất hiện lượng nhỏ lông mu mọc trên môi âm đạo.

Theo nghiên cứu, giai đoạn Tanner 2 xuất hiện ở nữ giới da đen sớm hơn da trắng. Ngoài ra, những cô gái có chỉ số cơ thể cao hơn sẽ bắt đầu dậy thì sớm hơn.

Nam giới

Ở nam, giai đoạn này thường bắt đầu khi 11 tuổi. Tinh hoàn và vùng da xung quanh tinh hoàn (bìu) sẽ kéo dài và to hơn, lông mu cũng bắt đầu xuất hiện ở gốc dương vật.

Giai đoạn Tanner 3

Đến giai đoạn 3, những thay đổi về thể chất sẽ xuất hiện rõ ràng hơn.

Nữ giới

Những thay đổi thể chất ở nữ giới thường bắt đầu sau 12 tuổi. Các thay đổi bao gồm:

  • Ngực tiếp tục phát triển và mở rộng.
  • Lông mua trở nên dày và xoăn hơn.
  • Xuất hiện lông nách.
  • Có thể xuất hiện mụn trứng cá ở mặt và lưng.
  • Tốc độ tăng trưởng chiều cao nhanh (8 – 10cm mỗi năm).
  • Hông và đùi bắt đầu tích mỡ.

Nam giới

Những thay đổi về thể chất ở nam thường bắt đầu vào khoảng 13 tuổi. Những thay đổi này bao gồm:

  • Dương vật dài ra, tinh hoàn tiếp tục phát triển lớn hơn.
  • Một số mô vú có thể bắt đầu hình thành dưới núm vú (điều này xảy ra với một số nam thiếu niên trong quá trình phát triển và thường biến mất trong một vài năm).
  • Xuất hiện tình trạng mộng tinh (xuất tinh vào ban đêm).
  • Giọng nói bắt đầu thay đổi.
  • Cơ bắp trở nên lớn hơn.
  • Tăng trưởng chiều cao nhanh chóng (8 – 10cm mỗi năm)

Giai đoạn Tanner 4

Tuổi dậy thì diễn ra mạnh mẽ trong giai đoạn 4. Cả nam và nữ đều nhận thấy nhiều thay đổi trên cơ thể.

Nữ giới

Ở các bé gái, giai đoạn 4 thường bắt đầu vào khoảng 13 tuổi. Những thay đổi bao gồm:

  • Vú có hình dạng đầy đặn hơn, chuyển qua giai đoạn chồi.
  • Xuất hiện kinh nguyệt (thường là ở độ tuổi từ 12 đến 14, nhưng cũng có thể xảy ra sớm hơn).
  • Tăng trưởng chiều cao chậm lại (khoảng 5 – 7cm mỗi năm).
  • Lông mu dày lên.

Nam giới

Ở các bé trai, giai đoạn Tanner 4 thường bắt đầu vào khoảng 14 tuổi. Những thay đổi bao gồm:

  • Tinh hoàn, dương vật và bìu tiếp tục to lên, bìu sẽ có màu sẫm hơn.
  • Bắt đầu mọc lông nách.
  • Bắt đầu xuất hiện mụn ở mặt và lưng.

Giai đoạn Tanner 5

Giai đoạn Tanner 5 cũng là giai đoạn cuối cùng đánh dấu sự kết thúc quá trình trưởng thành về thể chất của con.

Nữ giới

Ở nữ, giai đoạn Tanner 5 thường xảy ra vào khoảng tuổi 15. Những thay đổi bao gồm:

  • Vú đạt kích thước và hình dạng gần đúng với người trưởng thành và vẫn có thể tiếp tục thay đổi cho đến năm 18 tuổi.
  • Chu kỳ kinh nguyệt xuất hiện đều đặn hơn sau sáu tháng đến hai năm.
  • Đạt chiều cao trưởng thành từ 1 – 2 năm sau kỳ kinh đầu tiên.
  • Lông mu rậm hơn, có thể lan sang mép đùi trong.
  • Cơ quan sinh sản và bộ phận sinh dục phát triển hoàn thiện.
  • Hông, đùi và mông đầy đặn.

Nam giới

Ở nam giới, giai đoạn Tanner 5 thường bắt đầu vào tuổi 15. Những thay đổi bao gồm:

  • Dương vật, tinh hoàn và bìu đạt kích thước trưởng thành.
  • Lông mu phát triển rậm rạp và lan xuống mặt trong của đùi.
  • Lông mặt và râu xuất hiện nhiều hơn.
  • Tăng trưởng chiều cao chậm lại nhưng cơ bắp vẫn có thể phát triển.

Sự thay đổi thể chất của nam và nữ qua từng giai đoạn dậy thì có thể được tóm tắt như bảng sau.

Các giai đoạn Tanner ở nữ giới

Giai đoạn Tuổi bắt đầu Thay đổi đáng chú ý
Giai đoạn 1 Sau sinh nhật 8 tuổi Không có
Giai đoạn 2 Từ 9 – 11 tuổi “Chồi” vú và lông mu bắt đầu xuất hiện
Giai đoạn 3 Sau 12 tuổi Mụn, lông nách xuất hiện, chiều cao tăng với tốc độ nhanh (8 – 10cm mỗi năm)
Giai đoạn 4 13 tuổi Xuất hiện kinh nguyệt
Giai đoạn 5 15 tuổi Cơ quan sinh sản và bộ phận sinh dục phát triển hoàn thiện

Các giai đoạn Tanner ở nam giới

Giai đoạn Tuổi bắt đầu Thay đổi đáng chú ý
Giai đoạn 1 Sau sinh nhật 9 hoặc 10 tuổi Không có
Giai đoạn 2 11 tuổi Xuất hiện lông mu
Giai đoạn 3 13 tuổi Giọng nói thay đổi, cơ bắp phát triển
Giai đoạn 4 14 tuổi Mụn và lông nách xuất hiện
Giai đoạn 5 15 tuổi Mọc lông và râu trên mặt

Những vấn đề đáng chú ý khi con dậy thì

Sự thay đổi cảm xúc

Tuổi dậy thì là một thách thức lớn đối với trẻ em và cha mẹ. Ngoài những thay đổi về thể chất, các hormone cũng gây ra những thay đổi về cảm xúc. Cha mẹ có thể dễ dàng nhận thấy cảm xúc và cách cư xử khác thường của con.

Điều quan trọng là cha mẹ phải thật kiên nhẫn và hiểu biết để trấn an và giúp con vượt qua những khó khăn trong giai đoạn này. Hãy cho con biết, dậy thì chỉ là một phần bình thường của quá trình trưởng thành.

Mụn trứng cá

Mụn trứng cá là một vấn đề đáng chú ý đối với cả nam và nữ khi dậy thì. Sự thay đổi của nội tiết tố khiến dầu tích tụ trên da làm tắc nghẽn lỗ chân lông, vì vậy con có thể mọc mụn ở mặt, lưng hoặc ngực.

Sự xuất hiện mụn ở từng cá thể không giống nhau. Nếu gia đình có tiền sử bị mụn trứng cá, khả năng cao con cũng có thể bị mụn trứng cá. Tuy nhiên, cha mẹ có thể giúp con điều trị mụn bằng cách rửa mặt thường xuyên hoặc dùng kem, thuốc mỡ không kê đơn (OTC) để kiểm soát mụn.

Đối với tình trạng mụn quá nặng cha mẹ có thể cân nhắc việc đưa con đến gặp bác sĩ y khoa và bác sĩ da liễu để được tư vấn các phương pháp chữa trị mạnh hơn.

Mùi cơ thể

Ở giai đoạn dậy thì, các tuyến mồ hôi hoạt động rất mạnh mẽ. Để ngăn mùi cơ thể, cha mẹ nên đảm bảo con thường xuyên vệ sinh thân thể, đặc biệt là sau khi chơi thể thao, hướng dẫn con lựa chọn các sản phẩm khử mùi phù hợp.

su-phat-trien-cua-tre-o-tuoi-day-thi

Tăng chiều cao

Chiều cao là một điều kiện quan trọng khi đánh giá thể chất của con. Khác với cân nặng, chiều cao chỉ tăng lên đến một khoảng thời gian nhất định, trong đó dậy thì là thời gian phát triển mạnh mẽ nhất và cũng là cơ hội cuối cùng để cải thiện.

Dậy thì là thời điểm cơ thể có đủ điều kiện để khắc phục những hạn chế chiều cao trong giai đoạn trước. Do đó, để con đạt được tốc độ phát triển tối đa, cha mẹ cần hỗ trợ dinh dưỡng trong bữa ăn hàng ngày, ngủ đủ giấc và khuyến khích tập luyện thể thao mỗi ngày. Để giúp trẻ tăng chiều cao hiệu quả, các bậc cha mẹ cũng nên cùng trẻ tập thể dục, điều này không chỉ giúp trẻ tăng chiều cao mà còn tăng tính gắn kết giữa trẻ và cha mẹ. Bạn có thể cho trẻ tập luyện và vận động theo các bài tập được chia sẻ trong bài viết sau đây nhé: “Các bài tập tăng chiều cao ở tuổi dậy thì”

Dậy thì giúp con trưởng thành hơn về thể chất lẫn tinh thần, cũng là thời điểm cha mẹ cần quan tâm chăm sóc và lắng nghe con nhiều hơn. Mụn trứng cá, mùi cơ thể, thay đổi cảm xúc và tăng chiều cao là 4 vấn đề tuổi dậy thì của trẻ cần được cha mẹ quan tâm và hướng dẫn.

Hello các bạn, mình là Vy, mình có sở thích viết blog từ lâu rồi, đợt này rảnh rỗi nên mình tạo một trang blog cá nhân về chủ đề mẹ và bé để chia sẻ những kinh nghiệm mà mình tìm hiểu được khi chăm sóc bé nhà mình cũng như học hỏi thêm kinh nghiệm chăm sóc trẻ từ các mẹ khác. Hy vọng blog của mình sẽ giúp ích cho các mẹ nhé!

Leave a Comment

Khuyễn mãi
LAZADA